202105.11
0
3

Bron van geschillen: de overeengekomen bouwtijd

Partijen die een overeenkomst aangaan zullen daarin doorgaans afspraken opnemen over het tijdstip waarop de overeengekomen prestaties moeten worden nagekomen. Dat kan in de regel heel simpel: A levert uiterlijk op datum x en B betaalt binnen y dagen. In aannemingsovereenkomsten is dat ook mogelijk, maar in de praktijk gebeurt dat zelden. Bouwtijd wordt meestal uitgedrukt in werkbare werkdagen. Hoe zat het ook alweer met werkbare werkdagen?

De rechtspraak kent een voortdurende stroom van uitspraken naar aanleiding van ontstane geschillen over de bouwtijd. Blijkbaar komt het vaak voor dat achteraf niet duidelijk is wat er precies is afgesproken over de bouwtijd en de uiterste opleveringsdatum, en welke consequenties dat voor partijen heeft.

Er bestaat een soort algemene notie dat een jaar ongeveer 180 werkbare werkdagen telt.

Dat is ruwweg gebaseerd op 365 kalenderdagen minus de weekenden, de feestdagen en de dagen waarop het weer te slecht is om te bouwen. Maar pas op, dit is niet standaard en iedere overeenkomst kan een andere invulling geven aan het begrip werkbare werkdag. Uit de kleurrijke rechtspraak blijkt dat aannemers, maar ook professionele opdrachtgevers zoals projectontwikkelaars veelvuldig gebruik maken van de mogelijkheid om de overeengekomen bouwtijd nét even anders te definiëren.

In een recente uitspraak van Raad van Arbitrage voor de Bouw ging het om een aannemingsovereenkomst waarbij gebruik was gemaakt van modelovereenkomsten van Woningborg. In deze voorwaarden is de volgende definitie van onwerkbare werkdag gegeven.

Werkdagen worden als onwerkbaar beschouwd wanneer daarop door omstandigheden buiten de aansprakelijkheid van de ondernemer gedurende ten minste vijf (5) uren door het grootste deel van de werknemers of machines niet kan worden gewerkt. Niet als werkdagen worden beschouwd de algemeen, al dan niet door de overheid dan wel bij of krachtens collectieve arbeidsovereenkomst voorgeschreven, erkende rust- en feestdagen, vakantiedagen en andere vrije dagen alsmede de door de directie van de ondernemer in overleg met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging vastgestelde collectieve vakantiedagen en andere roostervrije dagen.

Het begrip werkdag is hier vrij precies bepaald, dus dat lijkt weinig ruimte voor discussie te bieden. Het begrip onwerkbaar is echter ruimer interpreteerbaar. Wat opvalt is dat hier geen rechtstreekse relatie wordt gelegd met onwerkbaar weer. Onwerkbaar weer kan echter vaak wel worden aangemerkt als een omstandigheid buiten de aansprakelijkheid van de ondernemer (bedoeld wordt: de aannemer) waardoor er niet gewerkt kan worden.

In de onderhavige zaak diende de aannemer op te leveren binnen 330 werkbare werkdagen. Oplevering vond plaats op 19 februari 2020. De opdrachtgever is van mening dat haar appartement 239 dagen te laat is opgeleverd.

De aannemer voerde een aantal uiteenlopende argumenten op waarom er geen sprake was van een overschrijding van 239 dagen. Daarbij wordt duidelijk dat er veel meer oorzaken (kunnen) zijn dan alleen onwerkbaar weer:

(1) Discussie over de vraag wanneer de bouwtijd was gaan lopen

In de overeenkomst stond “de bouw van het gebouw is begonnen op 17 november 2017“, maar volgens de aannemer was de bouw in werkelijkheid begonnen in januari 2018. Onduidelijkheid over start bouw of de datum waarop de bouwtijd gaat tellen maakt vaak onderdeel uit van geschillen over te late oplevering. De arbiter oordeelde in deze zaak dat deze omissie voor rekening van de aannemer moest komen.

(2) Onwerkbaar weer

De aannemer beriep zich op onwerkbaar weer en gebruikte daarvoor overzichten van BouwSupportPlaza. Echter met zulke rapporten is niet alles gezegd. Ook moet aangetoond worden dat bepaalde werkzaamheden door de specifieke weersomstandigheden niet konden worden uitgevoerd. Het kan hard vriezen of regenen, maar als een gebouw al helemaal dicht is en er derhalve binnen gewerkt kan worden hoeven vorst, wind of regen geenszins automatisch te betekenen dat er op een bepaalde dag gedurende meer dan 5 uur niet gewerkt kon worden. Om onwerkbaar weer aan te tonen zijn vaak ook dagrapporten van de aannemer nodig waaruit blijkt welke werkzaamheden niet konden worden uitgevoerd en gedurende hoeveel uur.

(3) halve onwerkbare dagen

De aannemer had ook halve onwerkbare dagen meegeteld. De arbiter oordeelde dat uit de  gehanteerde definitie volgt dat deze halve dagen niet meegeteld mochten worden.

(4) Vertraging in de aanleg van nutsvoorzieningen

De aannemer stelde dat hij een aantal dagen niet kunnen opleveren vanwege te late oplevering van nutsvoorzieningen. Ook dit kan een oorzaak buiten de aansprakelijkheid van de aannemer zijn.

(5) Andere gevallen van overmacht

De aannemer beriep zich voorts op een incident waarbij een kelderdek is ingestort. Waarschijnlijk gaat dit om het landelijk bekend geworden incident van een ingestort parkeerdek bij Eindhoven Airport. Daardoor werden er vanuit de overheid nieuwe, zwaardere eisen gesteld aan de toepassing van breedplaatvloeren. Ook dit zou overmacht kunnen opleveren, al was de arbiter in deze zaak van oordeel dat dit geen oorzaak was van de vertraging

Conclusie

In de bouwpraktijk is het gebruikelijk om de bouwtijd niet absoluut vast te stellen, maar op basis van verfijndere, soms weinig overzichtelijke regelingen. Men moet zich er van bewust zijn dat onwerkbare dagen een breed begrip is waaronder behalve onwerkbaar weer ook allerlei vormen van overmacht c.q. niet toerekenbare omstandigheden kunnen vallen. Ook is het aan te bevelen om aandacht te besteden aan de startdatum: als de startdatum moeilijk is vast te stellen, is de uiterste opleveringsdatum immers vaak ook moeilijk vast te stellen. Partijen lijken er soms belang bij te hebben om het allemaal niet té duidelijk op te schrijven, en daardoor lijkt de overeengekomen bouwtijd voorlopig een vruchtbare bron voor geschillen te blijven.

Rob van Duivenboden, 11 mei 2021

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs. 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *