De problemen rondom netcongestie blijven naar verwachting nog lange tijd aanhouden. De behoefte aan netcapaciteit blijft daarbij onverminderd. Netbeheerders passen een zogenaamd ‘maatschappelijk prioriteringskader’ toe bij het faciliteren van nieuwe aansluitingen. Het ‘first come, first served’ principe gaat niet meer op. Per 1 juli 2026 zal op dit vlak een aantal wijzigingen worden doorgevoerd, wat met name van belang is voor de woningbouwsector en bedrijven of huishoudens met een behoefte aan een nieuwe netaansluiting.
Maatschappelijk prioriteringskader
Lange tijd gold als hoofdregel dat nieuwe aansluitingen op het elektriciteitsnet moeten worden gerealiseerd op basis van het ‘first come, first served’ principe. Omdat in tijden van netcongestie de wachtlijsten flink zijn opgelopen, is er behoefte ontstaan om van dit uitgangspunt af te wijken om maatschappelijk belangrijke functies/partijen zo snel als mogelijk te kunnen voorzien van een nieuwe of verzwaarde netaansluiting. Dit heeft geleid tot een zogenaamd maatschappelijk prioriteringskader, dat netbeheerders toepassen bij de afhandeling van aanvragen voor een nieuwe netaansluiting. In dit kader zijn de 3 onderstaande categorieën van aanvragers opgenomen, die met voorrang worden voorzien in een nieuwe of verzwaarde netaansluiting. Categorie 1 krijgt daarbij de hoogste prioriteit, daarna volgen categorie 2 en 3.
1. Congestieverzachters: organisaties die ruimte op het net vrijmaken voor anderen, bijvoorbeeld door energieopslag te gebruiken om meer capaciteit over te laten voor andere partijen. Uitsluitend grootverbruikersaansluitingen (meer dan 3×80 ampère) kunnen worden aangemerkt als ‘congestieverzachters’
2. Veiligheid: organisaties op het gebied van veiligheid of zorg krijgen voorrang, zoals politie, brandweer, defensie of acute zorginstellingen (ziekenhuizen). Er geldt géén onderscheid tussen klein- en grootverbruikersaansluitingen.
3. Basisbehoeften: Partijen die voorzien in maatschappelijke behoeften (zoals openbaar vervoer en onderwijs) komen in aanmerking om met voorrang een netaansluiting te krijgen.
Partijen die op een wachtlijst staan kunnen bij de netbeheerder een zogenaamd prioriteringsverzoek indienen. Let wel: voorrang houdt niet in dat er ook direct een aansluiting kan worden gerealiseerd. Het kan nog steeds zo zijn dat er moet worden gewacht totdat er voldoende netcapaciteit beschikbaar is.
Toepassing prioriteringskader per 1 juli 2026
Vanaf volgende maand zal het maatschappelijk prioriteringskader op een gewijzigde manier worden toegepast. Voor de woningbouwsector kan dit positief uitpakken, maar voor andere partijen die wachten op een nieuwe kleine aansluiting kan dit juist nadelig zijn. Dat zit als volgt.
De gewijzigde toepassing van het prioriteringskader houdt verband met het feit dat netbeheerders gereserveerde netcapaciteit per 1 juli 2026 uitsluitend gaan inzetten voor aanvragers die passen binnen het maatschappelijk prioriteringskader. Deze gereserveerde netcapaciteit wordt nu nog gebruikt om bedrijven en huishoudens te kunnen voorzien van een kleinverbruikersaansluiting (van maximaal 3×80 ampère). Vanaf 1 juli zullen ook deze bedrijven en huishoudens te maken krijgen met wachtlijsten. Er komt dan zowel een wachtlijst voor grootverbruikers als voor kleinverbruikers. Op die manier verwachten netbeheerders maatschappelijke prioriteitsgevallen sneller te kunnen voorzien van een netaansluiting.
Voor de woningbouwsector is dat goed nieuws. Per 1 juli a.s. geldt namelijk dat woningbouw wordt aangemerkt als een ‘basisbehoefte’ in de zin van categorie 3 van het prioriteringskader. Ook het aardgasvrij maken van bestaande woningen gaat onder deze categorie vallen.
Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten al vroeg in de planfase van een woningbouwproject een prioriteringsverzoek indienen. Dit kan al tot maximaal 10 jaar voor de geplande oplevering van het project. Het is raadzaam om een prioriteringsverzoek snel in te dienen, omdat tussen de aangemelde woningbouwprojecten onderling op basis van de indieningsdatum capaciteit wordt toegekend (oftewel: ‘first come, first served’).
Tot 1 januari 2027 zal de op het net gereserveerde capaciteit worden toegekend aan de diverse geprioriteerde partijen. Als er op 1 januari 2027 nog gereserveerde netcapaciteit over is, wordt deze capaciteit beschikbaar gesteld voor de niet-geprioriteerde aanvragers die op de wachtlijst staan. Ondertussen doen de netbeheerders hun best om via congestiemanagement zoveel mogelijk netcapaciteit vrij te maken, om wachtlijsten zo kort mogelijk te houden.
Meer weten?
Wilt u weten of uw project valt binnen het maatschappelijk prioriteringskader? Of heeft u andere vragen over netcongestie? Neem dan contact op met Patrick Dijkink via patrick.dijkink@hyslegal.com of 06 -13 94 47 23.
