Het kabinet wil een landelijke afstandsnorm van 500 meter invoeren tussen geitenhouderijen en woonkernen, scholen, kinderopvanglocaties en zorginstellingen, zo schrijven de minister van VWS en de staatssecretaris van LVVN in een brief aan de Tweede Kamer van 10 juli 2026. Een ontwikkeling die zowel de agrarische sector als de vastgoedsector met veel belangstelling in de gaten houden.
In eerdere bijdragen van 10 juli 2025 en 9 december 2026 schreef ik al over de juridische aandachtspunten bij woningbouwontwikkeling nabij geitenhouderijen, en de in dat verband verrichte onderzoeken van de Gezondheidsraad naar een verhoogd risico op longontsteking onder omwonenden van geitenhouderijen. Voor meer achtergrondinformatie verwijs ik naar de inhoud van deze bijdragen.
Landelijk maatregelenpakket
De beleidskoers naar een landelijke afstandsnorm rond geitenhouderijen heeft binnen de vastgoedpraktijk gevolgen voor locatiekeuze, planvorming en transactierisico’s. De discussie speelt al jaren in het ruimtelijke spoor. De provinciale ‘geitenstops’ die op grond van het voorzorgsbeginsel werden vastgesteld, hebben de juridische lakmoesproef al doorstaan. In het milieuspoor blijft het daarentegen lastig om de vestiging of uitbreiding van geitenhouderijen te weigeren. Gemeenten en provincies worden bovendien geconfronteerd met een (politiek) spanningsveld tussen enerzijds het belang om het huidige woningtekort op te lossen en anderzijds de economische belangen van de desbetreffende geitenhouderijen.
Naast afstandsnormen wil het kabinet ook kijken naar een landelijke aanpak in bredere zin. Zo wordt het huidige onderzoek van Wageningen University & Research naar de effectiviteit van emissiereductie bij agrarische bedrijven voortgezet. Ook wil het kabinet dat lokaal maatwerk mogelijk blijft, in situaties met relatief veel gevoelige bestemmingen dicht bij geitenhouderijen of bij meerdere geitenhouderijen dicht op elkaar. Tot slot worden epidemiologische studies voortgezet, zodat na invoering van nieuwe maatregelen de daadwerkelijke effecten van het pakket op de gezondheid van omwonenden kunnen worden gemeten.
Hoe nu verder?
De uitwerking van een landelijk maatregelenpakket kost tijd. Het kabinet onderzoekt een afstandsnorm van 500 meter en van 1.000 meter. De Gezondheidsraad adviseert nu 500 meter voor bestaande situaties — daar is het risico op longontsteking het hoogst en meest consistent — en 1.000 meter bij nieuwvestiging. De voorkeur van het kabinet gaat uit naar 500 meter, maar een brede impactanalyse moet uitwijzen welke variant recht doet aan zowel de volksgezondheid en de woningbouw als de economische belangen van de sector.
Het kabinet heeft zich voorgenomen om nog voor de zomer een uitgewerkt voorstel aan de Tweede Kamer te sturen. Tot die tijd worden provincies en gemeenten gevraagd om bestaande geitenmoratoria en beleidsbeperkingen in stand te houden. Wie nu plannen heeft voor woningbouw in de nabijheid van geitenhouderijen, of andersom, zal voorlopig moeten anticiperen op zowel een afstandsnorm van 500 als van 1.000 meter.
Meer weten?
Wilt u meer weten over de juridische spanningsvelden tussen woningbouw en geitenhouderijen? Neem dan contact op met Patrick Dijkink via patrick.dijkink@hyslegal.com of 06 -13 94 47 23.
